Posts

Showing posts from September, 2013

Заяаны хань минь мөн үү?

Image
Мөн. Миний хань бол яах аргагүй миний л заяаны хань. Гэхдээ энд өөрийнхөө тухай биш, өөрийн ханыг заяаны мөн бишийг хэрхэн таних тухай өөрийн бодолоос бичих гэж байна. Заяаны ханийн тухай яриаг яах аргагүй "Анхны хайр"-аас эхлэх хэрэгтэй. Хэн чиний анхны хайр байсан бэ? эсвэл учирч амсан уу? Би хэлье. Би чамайг танидаг ч бай, үгүй ч бай, анхны чинь хайр хэн болохыг би мэднэ. Чи үүнийг уншиж чадах насанд хүрсэн л бол анхны хайртайгаа аль хэдийн учирсан гэсэн үг. Хэрэв чи эмэгтэй бол чиний анхны хайр чиний аав, харин эрэгтэй бол ээж чинь. Харин аав ээжийнхээ тухай мэдэхгүй бол 2-5 насанд чинь чамтай хамгийн ойр байсан эсрэг хүйсний хүн бол чиний анхны хайр. Энэ насанд хүн хамгийн анх дурлаж, хайрыг мэдэрдэг байна. Магадгүй ийм л болхоор хөвгүүд ээжид, охид аавдаа харьяалагддаг байх. Миний хувьд би өвөөгийн "нүд, чих, бүх юм" нь байлаа. Энэ насандаа эрэгтэй хүүхэд ээжийгээ, охин хүүхэд аавыгаа бусдаас харамлах нь эрс ихсэж, өмчирхөн, бүр зарим тохиолдолд ээж, аав...

Хаанаас нь эхлээд хөгжих вэ?

Image
Юун түрүүнд хувь хүнээ төлөвшүүлэх. Үүний тулд гэр бүлүүдийг дэмжих. Бат бөх, халуун дулаан гэр бүлүүд л зөв төлөвшилийг бий болгоно. Хичнээн боловсрол муу, орлого багатай ч гэсэн хайр дүүрэн, аз жаргалтай бол хүүхэд зөв хүмүүжинэ шүү дээ.  Гэхдээ бодит байдал дээр орлого багатай гэр бүлүүд аз жаргалтай байх тун хэцүү. Хэдий тийм боловч хүүхдийнхээ ирээдүйд сэтгэл хангалуун, бат итгэлтэй байж чадвал тэдний хувьд энэ л хамгийн чухал байдаг шүү дээ. Үүнд л төр анхаарах хэрэгтэй. Ингээд юун түрүүнд боловсролын системийг хөгжүүлэх шаардлага тулгарч байна. Нэг үеээ бодвол өнөөдөр боловсролын системийг сайжруулахаар маш олон зүйлсийг санаачлан хэрэгжүүлцгээхээр оролдож байгаа нь сайхан байна. Гэхдээ буруу талаас нь яваад байх шиг. Боловсролын системийг шинэчилэхдээ бүхлээр нь биш сууриас нь эхлээд шат дараатайгаар хөгжүүлж, өөрчлөх хэрэгтэй. Харин одоо бүх хөтөлбөрийг нэг зэрэг өөрчилж байна гэхээр: 1. Бүх ном, сурах бичиг солигдох ёстой болж, төсөв мөнгө хүрэлцэхгүйгээс, ...

Бүх шатны сайд, дарга, үүрэг гүйцэтгэг, эрх мэдэлтэнгүүдэд

Image
Хувь хүнээс. Яах аргагүй хувь хүний хөгжил хамгийн чухал нь. Учир нь бусад бүх зүйлийг төвөлөвшсөн хувь хүмүүсээс бүрдсэн баг, хамт олон хийж, хөгжүүлэх билээ. Улс эх орны хөгжилийг өндөр боловсрол, сэтгэл зүрх, мөрөөдөл тэмүүлэлтэй, шаргуу ажилсаг, удирдан манлайлах, хийж бүтээх чадвартай ард иргэд бий болгодог. Энэ л чухал. Манай орон хир их байгалийн баялаг нөөцтэй байх нь чухал биш, хэд хичнээн өр зээлтэй байх нь ч үнэндээ хэнд ч хамаагүй. Гол нь л аз жаргалтай, амар тайван ард иргэдтэй байх нь чухал. Гэтэл өнөөдөр баялаг ихтэй, хөрөнгө оруулалт сайн байсан ч манайхан сэтгэл түгшүүртэй, гэдэс өлсгөлөн, бөөн бухимдал, хэдэн эргүүтсэн төлөг шиг л нөхдүүд байцгаах юм. Ирээдүйд найдах зүйл нэг ч алга шүү дээ. Тэгвэл одоо яах ёстой вэ? Хамгийн түрүүнд яг одоо засаг барьж байгаа, дээд доод бүх шатны эрх мэдэлтэй хүмүүс нэг л зүйлийг маш сайн ойлгоосой гэж хүсэх юм. Тэр бол: Өнөөдөр олох хэдэн цаас чинь хүүхдийн чинь ирээдүйг үгүй хийж байна. Өнөөдөр зогсох бат шийдвэр чинь өөрий...

Авах гээхийн учир

Image
Үг ав, сонсож сур гэдэг. Энэ хүний амьдралдаа сурах ёстой бас нэг чадвар. Харилцаанд маш чухал бөгөөд сонсож сурах гэдэг нь зүгээр нэг хаа хамаагүй хүний яриаг уөтга учиргүй чихрүүгээ оруулахыг хэлэхгүй юм шиг байгаа юм. Одоо чинь цаг хугацаа маш их үнэтэй болсон. Тийм болхоор мэдээллийг хэн нэг хүнээс шууд авах нь маш хурдан бөгөөд хялбар арга зам. Гэхдээ хэнээс авах вэ? Үнэн худал эсэхийг яаж мэдэх вэ? Хамгийн энгий бөгөөд чухал зарчим бол "Гуйлгачин хүнээс баян болох тухай зөвөлгөө бүү асуу". Тэр хүн магад ухаантай мундаг хүн байж болно. Гэвч нэгэнт л гуйлгачин байхыг сонгосон учир өөр хүнд баян болохыг заах нь юу л бол. Эсвэл угаасаа л баян болж чадахгүй, чадваргүй хүнээс баяжих зөвөлгөө авах нь утгатай гэж үү? Энэ зарчим өөр бусад бүх зүйл дээр үйлчилнэ. Чи хүүхдийн талаар зөвөлгөө авмаар байгаа бол олон хүүхэд гаргасан хүнээс зөвөлгөө авахаас илүүтэйгээр эрүүл хүүхэдтэй, эсвэл хүүхдээ зөв хүмүүжүүлж, хөгжүүлж байгаа хүнд хандах нь хамгийн зөв. Гэр бүлийн талаа...

Бүгд л мэддэг зүйл....

Image
Ойрын үед энэ талаар маш их бодох боллоо. Ер нь ч нилээн хурц сэдэв байх. Би нэг иймэрхүү зүйл төсөөлдөг юм. Хүн бүр хувь хувьдаа, өөрийн үүргийг ягштал биелүүлж, бие биеээ, өөрийгөө хүндэлдэг төлөвшсөн ард иргэдтэй бие, нэгжүүд л бодитой хөгжилд хүрч чадна. Бие, нэгж гэж үү? Энэ бол, би энд Дэлхийн, улсын, хотын, орон нутгийн хөгжил гэхээсээ гадна гэр бүлийн, хувь хүний хөгжилийг ч бас чухалд тооцон хэлэх гэсэнээ илэрхийлсэн юм. Учир нь эдгээрийн хэмжээ нь л өөр өөр болохоос бус, мөн чанар, зарчим хийгээд утга учир нь надад яг л адилхан юм шиг санагддаг. Хүмүүс "биеэ засаад гэрээ зас, гэрээ засаад төрөө зас" гэж хэлдэг. Энэ үнэн үг. Гэхдээ тэрхүү засах алхамууд нь дараа дарааллан биш, зэрэг зэрэг л явагддаг юм шиг байгаан. Өөрөөр хэлбэл, хамгийн бага нэгжүүдийн ажиллагаа зөв, цэгцрээд ирэхийн цагт бүхэл нь аяаааандаа зөв голдиролдоо ороод ирэх ёстой. Би өөрийгөө таниж мэдээд ирэхийн цагт өөрийн сул, давуу, буруу зүйлсийг илрүүлж, засахыг нь засаад, хичээхээ хичээж, с...

Нэг ийм бодол, үзэл

Хорвоо юун дээр тогтдог вэ? Хайр сэтгэл, хүн чанар дээр үү?        Хэврэгхэн,  хуурамч болчихно шүү дээ Халуу шатсан сэкс дээр үү?        Хямдхан, богинохон болчихно шүү дээ Хэтэвч дүүрэн мөнгөн дээр үү?        Хоосон, хүйтэн болчихно шүү дээ             Хосоор амьдрах чинь жам             Хүүхэдтэй болох чинь жаргал             Хөрөнгө чинээ бол /жинхэнэ/ хүч             Харин хорвоогийн тэнхлэг биш             Яав ч амьдралын чинь төв биш Өөр хэнд ч биш өөр дээр чинь Чамд байгаа бүхэн дээр, амьсгал дээр Чиний үзэл бодол, хүсэл тэмүүлэл дээр тогтоно.

2006-9-3 хавицаа

/Дурласан залуудаа өглөө хамгийн түрүүнд мэнд хүргэж, тэр өдөрт нь урам, инээмсэглэл, эрч хүч өгөхийн тулд шөнө бүр ямар нэг зүйл бичиж, мэссэж илгээдэг байж билээ. Энд заримаас нь орууллаа/ х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х Хорвоо таны төлөө эргэдэгийг анзаарав уу? Хоёр хөлийн чинь дор элэгддэгийг мэдэв үү? Бусад хүмүүс ч адилхан гэж та хэлэх үү? Бишээ, бусад чинь таны газар гишгэдэг юм, мэдэж ав. х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х Өглөө нар мандах бүрт Өөрийн чинь төлөө хэрхэн шатаж байгааг ухаар Туяа болгоноороо таньд дэм өгөх гэж, тэр Тусгал болгоноороо таньд боломжийг харуулах гэж нар шатдагийм. х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х Зүүдэнд чинь зав байвал тэнд уулзъя Зүрхэнд чинь зай байвал тэнд хуучиръя Хүсэлд чинь итгэл бий юу хамт хүрье Хайранд чинь хүч нэмж цуг асъя х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х-х Дуунд түрлэг нэм улам уянгалана Дурлалд итгэл нэм хайр...